ละติจูด 18.561744 , ลองจิจูด 98.476181 ความสูงจากระดับน้ำทะเล

สถานที่ตั้ง

กิ่วแม่ปาน อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ ตำบลช่างเคิ่ง อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ รหัสไปรษณีย์ 50270

ประเภทสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ

ภูเขา

สถานภาพ

- แหล่งธรรมชาติอันควรอนุรักษ์ตามมติคณะรัฐมนตรี 7 พฤศจิกายน 2532

ความสำคัญ/ลักษณะของสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ

        เส้นทางนี้จะผ่านสภาพธรรมชาติที่แตกต่างกัน 2 ลักษณะ คือ ป่าดิบเขากับทุ่งหญ้าบนสันเขา ทางช่วงแรกผ่านเข้าไปในป่าดิบเขาซึ่งมีบรรยากาศร่มครึ้ม มีแสงแดดส่องลงมาเพียงรำไรตามพื้นป่าเต็มไปด้วยเฟินหลากหลายชนิด มีมอสสีเขียวขึ้นคลุมตามโคนต้นไม้และบริเวณริมห้วยที่ชุมชื้น ทางจะเดินขึ้นเขาจนทะลุออกยังทุ่งหญ้าโล่งกว้างของสันกิ่วแม่ปานซึ่งมีแสง แดดจ้าและสายลมแรง ทำให้บรรยากาศเปลี่ยนไปจากสภาพที่ผ่านมาทันที ทุ่งหญ้าบริเวณนี้เคยเป็นป่าดิบเขามาก่อน แต่ได้ถูกบุกรุกทำลายไปจนมีสภาพดังเช่นปัจจุบัน จากนี้ทางเดินจะเลียบไปตามสันเขาที่มีดงต้นกุหลาบพันปี รวมทั้งไม้พุ่มขนาดเล็กอย่างช้ามะยมดอยและต่างไก่ป่า ซึ่งเป็นตัวอย่างของสังคมพืชกึ่งอัลไพน์ให้ศึกษา

ตำนานความเชื่อ

        ดอยอินทนนท์ ในอดีตเป็นป่าไม้ทางภาคเหนืออยู่ในความควบคุมของเจ้าผู้ครองนครต่าง ๆ สมัยพระเจ้าอินทวิชยานนท์ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์สุดท้าย ซึ่งพระองค์ให้ความสำคัญกับป่าไม้อย่างมาก โดยเฉพาะป่าในบริเวณดอยหลวง และทรงรับสั่งว่า หากสิ้นพระชนม์ลงให้นำอัฐบางส่วน ขึ้นไปสร้างสถูปบรรจุไว้บนดอยนี้ จึงมีนามเรียกขานว่า "ดอยอินทนนท์" ซึ่งเดิมดอยนี้มีชื่อว่า "ดอยหลวง" หรือ "ดอยอ่างกา" ดอยหลวง มาจากขนาดของดอยที่ใหญ่มาก ชาวบ้านจึงเรียกกันว่า "ดอยหลวง" (หลวง: เป็นภาษาเหนือ แปลว่า ใหญ่)

ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี

-

ลักษณะปัจจัยแวดล้อมทางธรณีวิทยา

        ธรณีวิทยา ลักษณะโครงสร้างทางธรณีของอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์โดยทั่วไป ประกอบด้วยหินที่มีอายุตั้งแต่ยุคแคมเบรียนขึ้นไป และหินส่วนใหญ่จะเป็นหินไนส์และหินแกรนิต ส่วนหินชนิดอื่น ๆ ที่พบจะเป็นหินยุคออร์โดวิเชียนซึ่งได้แก่หินปูน จนถึงยุคเทอร์เซียรี่ได้แก่หินกรวดมน

ลักษณะปัจจัยแวดล้อมทางกายภาพ

         -  ลักษณะภูมิประเทศ    สภาพภูมิประเทศประกอบด้วยภูเขาสูงสลับซับซ้อน เป็นส่วนหนึ่งของแนวเขตเทือกเขาถนนธงชัยที่ทอดตัวตามแนวเหนือ-ใต้ ทอดตัวมาจากเทือกเขาหิมาลัยในประเทศเนปาล เส้นทางนี้อยู่ที่ระดับความสูงประมาณ 2,000 เมตรจากระดับน้ำทะเล
         - ดิน พื้นที่ภูเขาสูงส่วนใหญ่เป็นดินในกลุ่ม Reddish Brown Lateritic Soils และ Red Yellow Podzolic Soils ในหน่วยแผนที่ดินนี้ได้รวมพื้นที่หินโผล่ โขดหิน หน้าผาชัน และลักษณะภูมิประเทศอื่นๆ ที่เกิดอยู่ในบริเวณที่เป็นภูเขาสูงชันเข้าไว้ด้วยกัน พื้นที่ดังกล่าวนี้ปกคลุมไปด้วยป่าไม้หลายประเภท แต่บางแห่งได้ถูกโค่นถางทำลายลงเพื่อใช้พื้นที่ในการทำไร่เลื่อนลอย โดยทั่วไปแล้วหน่วยแผนที่ดินนี้ไม่เหมาะที่จะใช้ทำการเกษตรกรรม ควรที่จะรักษาไว้ให้คงสภาพป่า อันเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารต่อไป
        - น้ำ กิ่วแม่ปาน เป็นเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่มีตาน้ำ และแหล่งต้นน้ำ มีลำธารอยู่ตลอดเส้นทาง น้ำสายนี้จะไหลไปรวมกับสายอื่นๆ ในพื้นที่ดอยอินทนนท์
        - ขยะ การจัดการขยะเป็นระบบการจัดการของอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ และในพื้นที่นี้มีหน่วยย่อยที่ดูแลเฉพาะพื้นที่กิ่วแม่ปาน รวมทั้งมีกฎระเบียบสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องปฏิบัติอย่างเคร่งครัด
        - ภูมิทัศน์ เส้นทางศึกษาธรรมชาตินี้มีจุดเด่นที่เป็นพืชกึ่งอัลไพล์ และต้นไม้ใส่เสื้อ ป่าทึบที่ปกคลุมด้วยต้นไม้ พร้อมทั้งยังมีจุดชมวิวที่สามารถมองเห็นยอดดอยอื่นๆ รวมทั้งยังเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของกวางผาหรือม้าเทวดา

ลักษณะปัจจัยแวดล้อมทางชีวภาพ

        - พืชพรรณป่าดิบเขาตอนบน ขึ้นอยู่ในพื้นที่ที่มีระดับความสูงจากน้ำทะเล 1,800 เมตรขึ้นไป สามารถแบ่งออกได้เป็น ป่าดงดิบ-ป่าก่อชื้น ป่าดงดิบ เขตอบอุ่น และป่าพรุเขตอบอุ่น สภาพโดยทั่วไปเป็นป่าที่มีต้นไม้สูงใหญ่ และหลายแห่งมีลักษณะของป่าดึกดำบรรพ์ พืชพื้นล่างไม่แน่นทึบ ทำให้ตามกิ่ง ยอด และลำต้นของไม้ในป่าจะมีมอส กล้วยไม้ เฟิน กุหลาบพันปี สำเภาแดง ขึ้นปกคลุม พันธุ์ไม้ในป่าดิบเขาหรือป่าก่อชื้น ได้แก่ ก่อดาน ก่อแอบ จำปีหลวง แกง นางพญาเสือโคร่ง กะทัง นอกจากนี้ ยังมีไม้พุ่มและไม้เกาะเกี่ยว เช่น คำขาว กุหลาบขาว คำแดง และยังมีต้นโพสามหาง กระโถนฤาษี เป็นต้น ในบริเวณแอ่งน้ำและรอบๆ ป่าพรุจะมีหญ้าชนิดต่างๆ ขึ้นอยู่ เช่น บัวทอง พญาดง เทียน ผักหนอกดอย มะ แหลบ วาสุกรี บันดงเหลือง ต่างไก่ป่า กุง กูดขน ฯลฯ และบริเวณชายขอบป่าพรุจะมีกุหลาบพันปีสีแดง ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่พบเฉพาะบนยอดดอยอินทนนท์เท่านั้น 
      - สัตว์ป่าในบริเวณอุทยานแห่งชาติที่นี้มีจำนวนลดลงไปมาก เนื่องจากถูกชาวเขาเผ่าต่างๆ ล่าเป็นอาหาร และป่าซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยถูกถางลงมาก ทำให้สัตว์ใหญ่บางชนิดหมดไปจากป่านี้ สัตว์ที่เหลืออยู่ส่วนมากเป็นสัตว์ขนาดเล็ก เช่น กระรอก กระแตธรรมดา กระเล็นขนปลายหูสั้น อ้นเล็ก เม่นหางพวง อีเห็นข้างลาย ชะมดแผงสันหางดำ นกแซงแซวเล็กเหลือบ นกปรอดหัวสีเขม่า นกเด้าดินทุ่ง เหยี่ยว เพเรกริน ไก่ฟ้าหลังขาว นกเงือกคอแดง นก-พญาไฟสีกุหลาบ กิ้งก่าหัวสีฟ้า จิ้งเหลนเรียวจุดดำ ตุ๊กแกบ้าน งูลายสอคอแดง กบห้วยสีข้างดำ เขียดหนอง อึ่ง-กราย คางคกเล็ก ปาดแคระ ฯลฯ แต่อย่างไรก็ตาม พื้นที่อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ยังคงความสำคัญในด้านของการเป็นแหล่งของนกป่าที่สำคัญของประเทศไทย และเป็นแหล่งของสัตว์ป่าที่หายาก และมีอยู่เฉพาะถิ่นอยู่หลายชนิด ที่สำคัญได้แก่ หนูหญ้าดอย กระท่าง เต่าปูลู นกศิวะหางสีน้ำตาล นกปีกสั้นสีนำเงิน นกกระจิ๊ดคอสีเทา และนกกินปลีหางยาว เป็นต้น

ประเภทการใช้ประโยชน์

         มีการใช้ประโยชน์ในการเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ และการศึกษา วิจัย เรียนรู้

สุนทรียภาพและการพัฒนาทางกายภาพ

         สภาพโดยรอบเป็นพื้นที่ภูเขาสูง ทรัพยากรธรรมชาติสมบูรณ์ โดยมีเส้นทางเดินป่าศึกษาธรรมชาติหลายเส้นทางเหมาะแก่การเป็นแหล่งเรียนรู้ ศึกษาและวิจัย

โครงการพัฒนา

-

สิ่งก่อสร้างและสิ่งอำนวยความสะดวก

-

ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

        ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอยู่ในระดับต่ำ

หน่วยงานผู้ดูแลแหล่งธรรมชาติ
อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์: สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 16 (เชียงใหม่)
หมายเลขโทรศัพท์: 0 5328 6729
ที่อยู่: 119 หมู่7
อีเมล: doiinthanonnp@hotmail.com
ข้อมูลทางสถิติ
ระดับความสำคัญของแหล่งธรรมชาติประเภทภูเขา
ภาพหลัก
ลักษณะทั่วไป
สิ่งอำนวยความสะดวก