ละติจูด 18.796273 , ลองจิจูด 99.234862 ความสูงจากระดับน้ำทะเล

สถานที่ตั้ง

ถ้ำเมืองออน ตำบลบ้านสหกรณ์ อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ รหัสไปรษณีย์ 50130

ประเภทสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ

ถ้ำ

สถานภาพ

- แหล่งธรรมชาติจากโครงการแนวทางการจัดการแผนแม่บทเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ ปี 2547
- แหล่งธรรมชาติอันควรอนุรักษ์ตามมติคณะรัฐมนตรี 7 พฤศจิกายน 2532

ความสำคัญ/ลักษณะของสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ

        ถ้ำเมืองออน เป็นพุทธสถานที่สำคัญของชาวไทยและชาวไทยล้านนา และสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัดเชียงใหม่ นอกจากนี้ถ้ำเมืองออนยังเป็นแหล่งธรรมชาติที่ได้มีการจัดทำแผนการจัดการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติเฉพาะแหล่งไว้แล้วเเละได้สนับสนุนเงินงบประมาณเบื้องต้นบางส่วนให้เเก่จังหวัดหรือหน่วยงานที่รับผิดชอบดูเเลพื้นที่เพื่อเป็นการขับเคลื่อนในการดำเนินงานตามแผนการจัดการฯ นั้น ๆ

ตำนานความเชื่อ

        ตามตำนานกล่าวไว้ว่า ในอดีตพระพุทธเจ้าได้เดินธุดงค์เผยแพร่คำสอนผ่านมายังเมืองหริภุญชัย แล้วขึ้นเหนือมายังถ้ำดอยศิลาซึ่งเป็นชื่อเดิมของถ้ำเมืองออน ได้มีพญานาคที่สิงสถิตอยู่ภายในถ้ำแปลงกายเป็นมนุษย์แล้วได้นำเอาผลไม้และน้ำผึ้งป่าถวายแด่พระพุทธเจ้า เมื่อท่านรับเอาแล้วก็ถวายพรแก่พญานาค พญานาคจึงมีความปิติยินดีจึงขอเอาเกศาธาตุพระพุทธเจ้ามาตั้งไว้ในพระธาตุนมผาเพื่อเป็นที่กราบไหว้สักการะบูชาภายในถ้ำ

ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี

        ถ้ำเมืองออนในอดีตเป็นสถานที่สำคัญ เพราะเคยเป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมวิปัสสนากัมมัฏฐานของครูบาศรีวิชัย ซึ่งเป็นอริยะสงฆ์แห่งล้านนาไทย ที่ชาวล้านนาและประชาชนทั่วไปไห้ความเคารพศรัทธากันอย่างกว้างขวาง หากพูดถึงครูบาศรีวิชัยคงไม่มีใครที่ไม่รู้จักเพราะท่านเป็นพระผู้สร้างวัดดอยสุเทพ เมื่อปี พ.ศ. 2473 ครูบาศรีวิชัยนักบุญแห่งล้านนาไทย ได้ธุดงค์มาพบถ้ำดอยศิลาแห่งนี้  จึงได้ชักชวนชาวบ้านผู้มีจิตศรัทธาสร้างถนนและบันไดขึ้นสู่ปากถ้ำและได้สร้างพระพุทธรูปทันใจซึ่งสามารถสร้างเสร็จภายใน 1 วัน ประดิษฐานอยู่บนดอยถ้ำศิลาเพื่อให้พุทธศาสนิกชนทั่วไปได้กราบไหว้บูชาพร้อมกับเปลี่ยนชื่อจาก ถ้ำดอยศิลา เป็น ถ้ำเมืองออน ตั้งแต่นั้นมาจนถึงทุกวันนี้  ปัจจุบันยังมีร่องรอยและแท่นที่นั่งของครูบาศรีวิชัยปรากฏให้เห็นอยู่ ภายในถ้ำถือว่าเป็นสถานที่ที่มีความสงบเงียบและร่มเย็นด้วยบารมีครูบาศรีวิชัย บริเวณปากถ้ำมีรูปปั้นครูบาศรีวิชัย และสถูปอัฐิที่บรรจุของท่านไว้ มีพระพุทธรูปประดิษฐานเคียงคู่อยู่ด้านข้าง เพื่อให้คนที่ขึ้นไปเที่ยวได้นมัสการบูชาเพื่อเป็นสิริมงคลให้กับตนเอง

ลักษณะปัจจัยแวดล้อมทางธรณีวิทยา

        ลักษณะทางธรณีวิทยาของถ้ำเมืองออน เป็นถ้ำขนาดใหญ่บนเทือกเขาหินปูนโดด ๆ โดยรอบเป็นเทือกเขาที่มีโครงสร้างหินหลายชนิด ส่วนใหญ่เป็นหินชั้นและหินแปร

ลักษณะปัจจัยแวดล้อมทางกายภาพ

        ลักษณะทางกายภาพของถ้ำเมืองออน มีทางเข้าถ้ำเป็นบันไดลึกลงสู่เบื้องล่าง มีโถงถ้ำขนาดใหญ่ มีหินงอกหินย้อยที่สวยงาม ตรงกลางโถงถ้ำเป็นหินงอก "พระธาตุนมผา" เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำถ้ำ ผนังถ้ำประดิษฐานพระพุทธรูปปางสมาธิ และพระนอน และบริเวณปากถ้ำมีรูปปั้นครูบาศรีวิชัยและสถูปอัฐิของท่าน รวมทั้งมีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่ด้วย

ประเภทการใช้ประโยชน์

        ปัจจุบันถ้ำเมืองออนเป็นพุทธฐานที่สำคัญเเละเป็นที่เคารพสักการะของชาวไทยเเละชาวต่างชาติ รวมทั้งเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงและมีทัศนียภาพที่สวยงามแห่งหนึ่งของจังหวัดเชียงใหม่

สิ่งก่อสร้างและสิ่งอำนวยความสะดวก

        การเข้าถึง สามารถเดินทางตามทางหลวงสันกำแพง-น้ำพุร้อน ซึ่งห่างจากอำเภอสันกำแพงประมาณ 17 กิโลเมตร มีทางเเยกเข้าถนนคอนกรีต ระยะทางประมาณ 1.5 กิโลเมตร

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

        การต่อเติมสิ่งก่อสร้างที่ไม่กลมกลืนกับทางธรรมชาติ

หน่วยงานผู้ดูแลแหล่งธรรมชาติ
อบต.บ้านสหกรณ์ จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอแม่ออน
หมายเลขโทรศัพท์: 0 5392 9044 , 0 5392 9122
ที่อยู่: 127/1 หมู่ที่ 2
อีเมล: abt_center@bansahakorn.go.th
ข้อมูลทางสถิติ
ระดับความสำคัญของแหล่งธรรมชาติประเภทถ้ำ
ภาพหลัก