ละติจูด 19.568056 , ลองจิจูด 98.279722 ความสูงจากระดับน้ำทะเล

สถานที่ตั้ง

ถ้ำน้ำลอด ตำบลถ้ำลอด อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน รหัสไปรษณีย์ 58150

ประเภทสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ

ถ้ำ

สถานภาพ

- แหล่งธรรมชาติอันควรอนุรักษ์ตามมติคณะรัฐมนตรี 7 พฤศจิกายน 2532

ความสำคัญ/ลักษณะของสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ

        ถ้ำน้ำลอด เป็นสถานที่ที่มีความสัมพันธ์เกี่ยวกับประวัติศาสตร์หรือแหล่งโบราณคดีพื้นบ้าน จากปากถ้ำสามารถทะลุออกอีกด้านหนึ่งของภูเขาได้ ภายในมีการค้นพบโลงศพสมัยโบราณ และถ้ำน้ำลอดนี้ยังเป็นแหล่งธรรมชาติที่ได้มีการจัดทำแผนการจัดการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติเฉพาะแหล่งไว้แล้วเเละได้สนับสนุนเงินงบประมาณเบื้องต้นบางส่วนให้เเก่จังหวัดหรือหน่วยงานที่รับผิดชอบดูเเลพื้นที่เพื่อเป็นการขับเคลื่อนในการดำเนินงานตามแผนการจัดการฯ นั้น ๆ

ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี

        ถ้ำน้ำลอดเกิดจาก "น้ำลาง" ที่เซาะและกัดกร่อนรอยแยกของหินปูนลอดผ่านภูเขา เเละทะลุออกอีกด้านหนึ่ง จนเกิดเป็นถ้ำขนาดใหญ่ที่มีหินงอกหินย้อยสวยงาม ซึ่งสายน้ำที่กัดเซาะโพรงของถ้ำน้ำลอดนั้น ได้กัดเซาะมานานก่อเกิดเป็นถ้ำต่าง ๆ ถึง 3 แห่ง ประกอบด้วย ถ้ำเสาหิน ถ้ำตุ๊กตา และถ้ำผีแมน ซึ่งภายในถ้ำผีแมนมีลักษณะลาดชันขึ้นไปเป็นห้องโถง อันเป็นที่เก็บโลงศพไม้โบราณ สันนิษฐานว่าเป็นมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์
       

ลักษณะปัจจัยแวดล้อมทางกายภาพ

        ถ้ำน้ำลอด เป็นถ้ำที่มีขนาดใหญ่มาก กว้างประมาณ 20 เมตร สูงประมาณ 50 เมตร ยาวประมาณ 1 กิโลเมตร ภายในถ้ำมีน้ำจากลำห้วย "น้ำลาง" ไหลผ่านตลอดเป็นทางกว้างลอดภูเขาไปทะลุออกอีกด้านหนึ่ง ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยสวยงาม แบ่งออกเป็นถ้ำขนาดเล็ก ๆ หลายห้อง เช่น ถ้ำเสาหิน ถ้ำตุ๊กตา และถ้ำผีแมน 
        1. ถ้ำเสาหิน ซึ่งเป็นถ้ำกว้างใหญ่มีหินงอก หินย้อย รูปร่างต่าง ๆ ตามจินตนาการของผู้พบเห็น ส่วนที่ชื่อ ถ้ำเสาหิน เพราะมีเสาหินขนาดใหญ่ตั้งอยู่ใจกลางถ้ำ เปรียบเสมือนเสาหินที่ค้ำเพดานและพื้นถ้ำเอาไว้
        2. ถ้ำตุ๊กตา เป็นถ้ำที่กว้างและยาวที่สุด ภายในจะพบกับหินงอกเป็นปุ่มปมเล็ก ๆ คล้ายตุ๊กตาเรียงรายอยู่ จนกลายเป็นที่มาของชื่อถ้ำ ส่วนผนังอีกด้านหนึ่งของถ้ำ จะมีภาพเขียนเก่าแก่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ปรากฎอยู่ด้วย เชื่อกันว่านานนับ 2,000 - 3,000 ปี
        3. ถ้ำผีแมน เป็นถ้ำที่นอกจากจะมีหินงอก-หินย้อยแล้ว ยังมีเศษเครื่องปั้นดินเผา เครื่องมือเครื่องใช้เหล็กที่เก่าจนขึ้นสนิม เมล็ดพืช กระดูกของมนุษย์ และชิ้นสำคัญที่ขาดไม่ได้ คือ โลงผีแมน ซึ่งมีลักษณะเป็นท่อนไม้ที่ถูกขุดตรงส่วนกลางออกเป็นร่องคล้ายเรือ หรือรางไม้ใส่อาหารให้สัตว์เลี้ยง มีทั้งขนาดเล็กและใหญ่ โดยโลงขนาดใหญ่จะถูกวางอยู่บนคานโดยใช้เสา 4-6 ต้น ตั้งกับพื้นถ้ำ และเสาแต่ละคู่จะถูกเจาะเป็นช่อง เพื่อสอดใส่คานไว้วางพาดโลงผีแมน

ประเภทการใช้ประโยชน์

        ถ้ำน้ำลอด ปัจจุบันเป็นแหล่งศึกษาทางด้านโบราณคดีที่สำคัญและเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งของจังหวัดแม่ฮ่องสอน

สิ่งก่อสร้างและสิ่งอำนวยความสะดวก

         การเข้าถึง สามารถเดินทางตามทางหลวงหมายเลข 1095 (ปาย-แม่ฮ่องสอน) ถึงหลักกิโลเมตรที่ 130 บ้านสบป่อง แยกขวาเข้าไปอีกประมาณ 9 กิโลเมตร

หน่วยงานผู้ดูแลแหล่งธรรมชาติ
สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าถ้ำน้ำลอด จังหวัดแม่ฮ่องสอน
หมายเลขโทรศัพท์: 0 5361 8217
ที่อยู่: -
อีเมล: -
ข้อมูลทางสถิติ
ระดับความสำคัญของแหล่งธรรมชาติประเภทถ้ำ
ภาพหลัก