ละติจูด 14.299416 , ลองจิจูด 98.982244 ความสูงจากระดับน้ำทะเล

สถานที่ตั้ง

ถ้ำละว้า ตำบลวังกระแจะ อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี รหัสไปรษณีย์ 71150

ประเภทสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ

ถ้ำ

สถานภาพ

- แหล่งธรรมชาติอันควรอนุรักษ์ตามมติคณะรัฐมนตรี 7 พฤศจิกายน 2532

ความสำคัญ/ลักษณะของสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ

        ถ้ำละว้า เป็นโครงสร้างทางธรรมชาติที่ดี และหายาก มีการค้นพบเครื่องมือเครื่องใช้ของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ (สมัยหินเก่า) 

ตำนานความเชื่อ

        เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2493 มีชาวบ้านซึ่งตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณริมแม่น้ำแควน้อยอยู่ห่างจากภูเขาอันเป็นที่ตั้งของถ้ำละว้าประมาณ 150 เมตร ชื่อว่าคุณลุงผิน ดอกเข็ม ลุงผินมีอาชีพทำไร่ ตัดไม้ไผ่ไม้รวก และล่าสัตว์ซึ่งบริเวณพื้นที่โดยรอบเป็นป่าเบญจพรรณ มีสัตว์ป่าอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก วันหนึ่งลุงผินได้เข้าไปล่าสัตว์ตามปกติและได้ยิงเม่นตัวหนึ่ง แต่เม่นตัวนั้นกลับไม่ตายและวิ่งหนีไป ลุงผินจึงตามรอยเลือดของเม่นไป จนพบว่าเม่นได้วิ่งหนีหลบเข้าไปในถ้ำแห่งหนึ่งจึงตามเข้าไปแล้วพบว่า ภายในถ้ำนั้นใหญ่โตกว้างขวางและสวยงามมาก และหลังนั้นทางการได้เข้าไปทำการสำรวจถ้ำและพบโครงกระดูกสัตว์รวมทั้งโครงกระดูกมนุษย์อายุกว่า 3,000 ปี และพบร่องรอยการประกอบพิธีกรรมทางความเชื่อของชนเผ่าละว้า จึงนำชื่อของชนเผามาตั้งเป็นชื่อ "ถ้ำละว้า" 

        และมีเรื่องเล่าต่อ ๆ กันมาว่าหลังจากวันที่ลุงผินได้พบถ้ำนั้น ลุงผินได้นอนฝันว่าเจ้าของถ้ำมาบอกว่าห้ามไม่ให้ลุงผินบอกกับใคร ๆ ว่าได้พบถ้ำนี้ แต่อยู่มาไม่นาน ลุงผินได้บอกกับลูกชายของตัวเองที่มีชื่อว่า กู้ และชาวบ้านคนอื่น ๆ หลังจากนั้นไม่นานก็มีเหตุการณ์ที่ทำให้ลุงผินต้องตาบอด

ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี

        หลังจากที่ทางการได้ส่งคณะเจ้าหน้าที่มาสำรวจถ้ำ พบว่าถ้ำนั้นมีความสวยงามมาก และพบโครงกระดูกสัตว์ต่าง ๆ ซึ่งบางชิ้นเป็นฟอสซิลของสัว์บางชนิด รวมทั้งโครงกระดูกมนุษย์ถ้ำอายุกว่า 3,000 ปี ซึ่งเชื่อกันว่ามนุษย์ถ้ำต้องมีสายตาที่สามารถมองเห็นในที่มืดได้ดี เพราะภายในถ้ำมืดมาก และพบร่องรอยการประกอบพิธีกรรมทางความเชื่อของชนเผ่าละว้าในถ้ำนี้ ซึ่งคณะสำรวจได้เก็บรวบรวมและส่งไปเก็บที่พิพิธภัณฑ์

ลักษณะปัจจัยแวดล้อมทางกายภาพ

        ถ้ำละว้าแห่งนี้มีความยาวจากปากถ้ำจนไปถึงห้องสุดท้ายประมาณ 400 เมตร และภายในถ้ำแห่งนี้ไม่มีปล่องหรือช่องที่พอจะทะลุให้อากาศผ่านเข้าไปได้ ฉะนั้นอากาศจึงเข้าไปภายในถ้ำได้ทางเดียวคือจากปากถ้ำเท่านั้น อากาศภายในถ้ำจึงค่อนข้างอบอ้าว โดยเฉพาะห้องสุดท้าย

ประเภทการใช้ประโยชน์

        ปัจจุบันเป็นสถานที่ท่องเที่ยวประเภทถ้ำที่มีความงดงามแห่งหนึ่งของประเทศ

สิ่งก่อสร้างและสิ่งอำนวยความสะดวก

        มีการทำบันไดซีเมนต์ทางขึ้นถ้ำจำนวน 114 ขั้น ได้มีการเดินกระแสไฟฟ้าเข้าไปภายในถ้ำตลอดแนว และมีการแบ่งถ้ำเป็นห้องต่าง ๆ ทั้งหมด 5 ห้อง พร้อมทั้งกำหนดเส้นทางเดินเท้า และปิดกั้นในบางจุด ห้ามปีนป่ายเข้าไปเหยียบย่ำ เพื่อไม่ให้เกิดความเสียหาย

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

        มีการขีดเขียนผนังถ้ำ และมีการทิ้งขยะภายในถ้ำของนักท่องเที่ยว

หน่วยงานผู้ดูแลแหล่งธรรมชาติ
อุทยานแห่งชาติไทรโยค: สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 3 (บ้านโป่ง)
หมายเลขโทรศัพท์: 034-686-024
ที่อยู่: -
อีเมล: saiyok_np23@hotmail.com
ข้อมูลทางสถิติ
ระดับความสำคัญของแหล่งธรรมชาติประเภทถ้ำ
ภาพหลัก